İshal Yapan Yiyecekler

İshal, gıda zehirlenmesi, bakteriyel enfeksiyonlar, alerjiler, ilaç kullanımı, sindirim sistemi hastalıkları, hipertiroid ve diyabete bağlı olarak görülebilir. Bu durumlar dışında kalan ishal şikayeti ise bazı yiyeceklerden dolayı oluşabilmektedir. Yiyecekler nedeniyle görülen ishalin başlıca sorumlusu, sindirim sisteminin çeşitli gıdalara (laktoz intoleransı gibi) gösterdiği hassasiyettir. Örneğin laktoz intoleransı olan birinin süt veya süt ürünleri yemesi kaçınılmaz olarak ishale yol açar. Tabii ishalin derecesi vücudun o gıdaya ne kadar tepki verdiğiyle doğru orantılıdır. Besinler haricinde aşırı alkol tüketimi ve sigara kullanımının da ishale neden olduğu bilinmektedir.

İshal Yapan Yiyecekler Nelerdir?

İshal sizin için rutin bir durumsa öncelikle başka bir hastalığın belirtisi olarak ortaya çıkıp çıkmadığını öğrenmek için doktora gitmelisiniz. Geçmeyen ishalin iki ciddi tehlikesi bulunmaktadır. İlki fazla su kaybı nedeniyle sürekli halsizlik, ileri durumlarda bayılma ve ölümle sonuçlanabilecek kadar ciddi dehidratasyon, ikincisi ise besinlerin gerektiği gibi sindirilememesi dolayısıyla görülebilecek vitamin ve mineral eksiklikleridir. İshalin neden olduğu diğer sorunlar arasında şişkinlik, mide krampları, mide bulantısı ve sık tuvalete çıkma sayılabilir.

Çeşitli sağlık koşullarından bağımsız olarak görülen ishalin nedeni aşağıdaki yiyecekler olabilir:

Acı Biber: Acı biberde bulunan ve metabolizmayı hızlandıran “capsaicin” adlı bileşen ishal nedenleri arasındadır. Acı bibere bağlı ishal, yemekten 1-2 saat sonra oluşabilir.

Yapay Yağlar: Özellikle diyet, az yağlı veya yağsız etiketleriyle satılan patates cipsinde kullanılan yapay yağ “Olestra” ishale yol açabilir. Bunun nedeni yapay yağın mideden ve bağırsaklardan hiç sindirilmeden geçmesidir.

Yapay Şekerler: Aşırı gazın nedenleri arasında da bulunan “sorbitol” ve “mannitol” gibi tatlandırıcılar sindirilemediği için ishale neden olabilir. Yoğurt ve şekerlemeler bu tatlandırıcıların en sık kullanıldığı ürünler olmakla birlikte pek çok farklı gıdada bu bileşenleri bulabilirsiniz. Satın aldığınız ürünün “içindekiler” bölümünü okuyarak yapay tatlandırıcı içerip içermediğini öğrenebilirsiniz.

Kafein: Kafein bağırsak hareketini arttırarak kasılmalara ve ishale neden olabilir. Ayrıca idrar söktürücü özelliği ile vücudun susuz kalmasına yol açabilir.

Suda Çözünmeyen Besin Lifi: Uzmanların sağlıklı bir sindirim için tavsiye ettiği besin ögeleri arasında yer alan lif, bazı durumlarda ishale neden olabilmektedir. Lif bakımından zengin, çiğ sebze ve meyveler, fındık ve diğer yemişler “geçici ishal” nedenleri arasında sayılabilir. Diğer yandan “çözünebilir” lifli patates, pirinç, makarna ve yulaf ise gevşek dışkının sertleşmesine yardımcı olarak ishalin daha kısa sürede geçmesini sağlar.

Alkol: Tüm sindirim sistemini olumsuz yönde etkileyen alkol, vücudun aşırı su kaybetmesine de yol açtığı için, vücuda çifte zarar vermektedir.

İshalin Diğer Nedenleri

Gıda Hassasiyeti: İshal, bazı yiyeceklerin vücudunuz tarafından tam olarak sindirilememesinden kaynaklanıyor olabilir. Bu hassasiyet genel olarak süt ürünlerine karşı olmakla birlikte çeşitli yapay tatlandırıcılar ve gıda kimyasallarının bazı kişilerin sindirim sisteminde olumsuz etkilere yol açtığı bilinmektedir. Bu durumda belirtilere ishal dışında bulantı, mide krampları ve gaz eşlik edebilir.

Kronik durumlar: 3 günden uzun süren ishalin nedeni irritabl bağırsak sendromu, inflamatuar bağırsak hastalığı veya çölyak hastalığı gibi sindirim sistemi hastalıkları olabilir. Bu hastalıklar oldukça yaygındır ve genellikle beslenme programında yapılan değişikliklerle tedavisi mümkündür. Sindirim sistemiyle direkt olarak ilgili olmayan diyabet, hipertiroid, kronik pankreatit ve Addison hastalığı gibi diğer hastalıkların belirtileri arasında ishal de bulunmaktadır.

Gıda Zehirlenmesi: Hijyenik ortamlarda muhafaza edilmeyen ve bozulmuş gıdalar şiddetli ishale yol açabilir. Bu tip ishal gıdanın tüketilmesinden 1-2 saat sonra görülür ve tamamen geçmesi 1-2 günü bulabilir. Özellikle pişmemiş et, şarküteri, yumurta ve soğutmalı raflarda satılması gereken süt ve mayonez gibi besinler gıda zehirlenmesine bağlı ishalin başlıca nedenleri arasındadır.

Gıda Alerjileri: Gıda alerjisi tüketilen gıdada bulunan belirli bir protein nedeniyle oluşur. Vücut, gıda yoluyla alınan alerjenden kurtulmak için aralarında ishalinde bulunduğu bazı yöntemlere başvurabilir. Gıda hassasiyeti (intoleransı) ve gıda alerjisi sık sık birbiriyle karıştırılmasına karşın aynı şey değildir. Kabuklu deniz ürünleri, yer fıstığı, balık ve yumurta en çok görülen alerjenlerdir. Gıda alerjisi durumunda ishalle birlikte kusma görülebilir.

Ani Beslenme Değişiklikleri: Bütün gün aç kalıp ağır yağlı bir yemek yemek veya birden bire, fazla kırmızı et tüketmeye başlamak sindirim sisteminin alışık olduğu düzeni değiştireceği için ishale neden olabilir. Beslenme değişiklikleri yavaş yavaş ve vücudu alıştırarak yapılmalıdır.

Kaynaklar




İlginizi çekebilecek diğer yazılar

, , , , , , , , , ,

İshal Yapan Yiyecekler İçin 1 Yorum Yapılmış

  1. öykü 14/07/2014 #

    Yahu arkadaşlar kabızlığı siz hiç kafanıza takmayın yakında geçer ama sakın kendinizi zorlamayın. Bence siz hemen doktora gidin.

Bir Cevap Yazın