Gaz yapan yiyecekler

Gaz Yapan Yiyecekler

Gaz, sindirimin doğal bir parçasıdır ve gıdaların bağırsaklarda sindirilmesi esnasında oluşur. Sağlıklı kişilerde günde ortalama 15-20 kez, gaz vücuttan atılır. Gaz sorunu, gıdaları parçalayan bakterilerin fazla mesai yaptığı ve gazın vücuttan normal bir şekilde atılamadığı durumlarda görülür. Sindirimin bağırsak aşamasında, aşırı gaz üretiminin en önemli nedeni, mideden bağırsaklara sindirilmeden gelen gıdalardır. Midede sindirilmeyen besinler, bağırsakların sindirim için normalden çok çalışmasına ve bunun sonucu olarak daha fazla gaz üretilmesine yol açar. Gıdaların sindirilmeyen bölümleri ise besin lifleri, diğer adıyla ”posa”larıdır. Aslında bu lifler, uzmanlar tarafından sağlıklı bir sindirim için önerilmektedir ancak gaz problemi olanların posalı besinleri kontrollü bir şekilde tüketmesi gerekir. Gaz yapan yiyecekleri bilmek ve beslenme programınızı buna göre oluşturmak yemeklerden sonra yaşadığınız şişkinliği ve gaza bağlı sorunları önemli oranda azaltabilir.

Gaz Yapan Yiyecekler Nelerdir?

Geleneksel olarak gaz yapan yiyecekler listesinde ilk sırada yer alan “fasulye” dışında pek çok gıda aşırı gaza neden olabilir. Posalı (besin lifi) yiyecekler haricinde, belirli şeker türlerini içeren (fruktoz, laktoz, rafinoz ve sorbitol) gıdaların da gaz yaptığı bilinmektedir. Aşağıda, sindirim sırasında fazla gaz üretilmesine neden olan bazı yiyecekleri bulabilirsiniz. Ancak sizin de dikkatinizi çekeceği gibi aşağıdaki yiyeceklerin çoğu, uzmanların “sağlıklı beslenme” için önerdikleri gıdalar arasında yer almaktadır. Bu nedenle gaz yapan gıdaları beslenmenizden tamamen çıkarmak yerine dengeli olarak tüketmek en doğrusu olacaktır. Eğer gaz problemi günlük hayatınızı etkileyecek boyutlardaysa ve bu gıdaları hiç tüketmemeniz önerildiyse, bu besinlerden gelen vitamin ve mineralleri, doktorunuzun önerileri doğrultusunda besin takviyeleri ile alabilirsiniz.

Bakliyat: Bakliyatlar son derece besleyici olmasına karşın gaz yapan “rafinoz” adlı doğal şekerden bol miktarda içermektedir. Rafinoz hassasiyetiniz varsa fasulye, mercimek, bezelye yedikten sonra gaz sorunu yaşayabilirsiniz. Eğer bu yiyecekleri çok seviyorsanız, kaynar suda 2-3 dakika haşladıktan sonra ocaktan alıp 1 gece suda bekletin. Bu sayede gaz yapan özelliklerini bir miktar azaltabilirsiniz.

Meyveler ve Sebzeler: Vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineraller için mükemmel kaynaklar olan taze sebze ve meyvelerin bazıları fazla gaz üretimine neden olabilir. Brüksel lahanası, lahana, brokoli ve kuşkonmaz bakliyat kadar olmasa da bir miktar rafinoz içerir. Elma, erik, şeftali ve armut ise gaza yol açtığı bilinen bir diğer şeker türü “sorbitol” bakımından zengindir. Ayrıca bu sebze ve meyvelerde bulunan besin lifi sindirilmeden bağırsaklara geçtiği için gaz üretimini arttırır. Bu meyvelerin kurutulmuş versiyonları da aynı etkiyi yaratır. Gaz yapan meyveleri ve sebzeleri daha az tüketmek veya yerine gaz yapmayan alternatiflerini yemek (turunçgiller, çilek, domates, biber, kereviz, mantar, pişmiş meyve ve sebzeler) gaz oluşumunu önemli oranda azaltacaktır.

Yüksek Lifli Nişastalar: Gaz yapan yiyecekler arasında bulunan diğer gıdalar gibi, yüksek besin değerleri olmasına rağmen bazı nişastalar da gaz problemini artırabilir. Yüksek oranda lif ve şeker içeren patates, mısır ve tam tahıllı ekmekler gaza neden olabilir. Patatesin neden olduğu gazı, kabuklarını soyduktan sonra haşlayarak biraz azaltabilirsiniz. Pirinç ve buğday kepeği gaz yapmayan nişastalar arasındadır.

İçecekler: Adı üstünde olan “gazlı içecekler”den uzak durun. Yüksek miktarda şeker içeren bu tip içeceklerin sağlığınıza bir katkısı yoktur, aksine boş kalori kaynakları olarak kilo almanıza neden olabilirler. Ayrıca enerji içecekleri, soda (maden suyu veya yapay olarak gazlandırılmış) gibi içeceklerin gazı arttırdığı bilinmektedir. Laktoz hassasiyeti olanlar süt ve süt ürünleri dışında cappuccino, latte, milk shake, krema ve kremalı tatlılar da tüketmemelidir.

Yağlı Yiyecekler: Yağlı gıdalar, gaz yapan yiyecekler listesinde son sırada yer almakla birlikte hiç gaz yapmadıkları söylenemez. Ağır yağlı yemeklerin sindirimi zordur, sindirim sisteminin aşırı çalışmasına ve üretilen gazın artmasına neden olabilirler. Kırmızı et, sadece gaz yüzünden değil, kalp ve damar sağlığını olumsuz etkileyen yüksek kolesterol içeriği nedeniyle de kontrollü tüketilmelidir.

Gaz Yapan Yiyecekler Listesi

Aşağıdaki listede şeker veya yüksek besin lifi nedeniyle gaz yaptığı bilinen bazı gıdaları bulabilirsiniz. Ancak bu liste gaza neden olan gıdaların tam listesi değildir. Yaş aralığınıza, vitamin, mineral ihtiyacınıza ve sağlık koşullarınıza en uygun beslenme programı için bir uzmana danışabilirsiniz.

  • Enginar
  • Kuşkonmaz
  • Fasulye
  • Brokoli
  • Brüksel lahanası
  • Lahana
  • Havuç
  • Karnabahar
  • Kereviz
  • Salatalık
  • Yeşil biber
  • Mercimek
  • Soğan
  • Bezelye
  • Patates
  • Turp
  • Elma
  • Kayısı
  • Muz
  • Portakal
  • Şeftali
  • Armut
  • Kuru erik
  • Kuru üzüm
  • Peynir
  • Dondurma
  • Süt
  • Süt ürünleri
  • Arpa
  • Keten tohumu
  • Yulaf kepeği
  • Buğday
  • Bira
  • Diyet kola
  • Kola
  • Meyve suları
  • Şarap

Diğer Öneriler

Doğru beslenme gaz sorununu büyük oranda çözebilir ancak gazın, şişkinliğin tek nedeni yiyecekler değildir. Yemek yeme biçiminden bazı ilaçlara kadar çeşitli durumlar aşırı gaz üretimine yol açabilir. Aşağıdaki listede yer alan maddelere dikkat ederek, gıdalara bağlı görülen gaz dışında oluşan gazı azaltabilirsiniz.

  • İçecekleri pipet kullanarak içmek hava yutmanıza neden olur.
  • Sakız çiğnemek daha sonra gaza neden olacak kadar hava yutmanıza yol açar.
  • Sert şekerlemeler yutulan hava miktarını arttırır.
  • Hızlı yemek yemek sindirime aniden aşırı yük bindirerek gazı arttırabilir.
  • Yemekleri yeterince çiğnememek sindirimin mide ve bağırsak aşamasındaki yükünü arttırır.
  • Hareket etmek, çok hızlı olmayan adımlarla 20-25 dakika yürümek gazın atılmasına yardımcı olur.
  • Öğünleri küçültmek ve 3 büyük öğün yerine 5-6 küçük öğün yemek daha az gaz oluşmasını sağlar.
  • Stres aşırı gaz nedenleri arasındadır.

Ne Zaman Doktora Gitmeli?

Beslenmenizde yaptığınız değişikliklere rağmen gaz sorunu azalmıyorsa, yediğiniz öğün ne kadar küçük olsa da gaz sorunu yaşıyorsanız, oluşan gaz okul veya iş hayatınızı etkileyecek boyutlardaysa doktora görünmelisiniz. Aşırı gaz genellikle ciddi bir sağlık sorununa işaret etmez ancak alınan tedbirlere rağmen devam eden gaz sorunu, sindirim sistemine dair bir hastalığın habercisi olabilir. Sindirim hastalıklarının neden olduğu başlıca sorun, vücut için gerekli vitamin ve minerallerin tam olarak emilememesidir. Bu durumda vitamin ve mineral eksikliğine bağlı diğer sorunlar görülebilir.

Kaynaklar

İlginizi çekebilecek diğer yazılar

, , , , , , , , , , , ,

Gaz Yapan Yiyecekler İçin 3 Yorum Yapılmış

  1. Cem Kılıçoğlu 12/03/2014 #

    Çok faydalı bir yazı. Çok teşekkür ederim. Çalışmalarınızda başarılar dilerim.

  2. Hakan 13/03/2014 #

    Teşekkürler verdiğiniz sağlıklı bilgiler için.

  3. asya 14/11/2014 #

    Bütün bu bilgiler için teşekkür ederim.

Bir Cevap Yazın